คำตอบสั้น ๆ: หลังทำรากฟันเทียม วันแรกควรกินอาหารเหลวหรืออาหารอ่อนที่อุ่นหรือเย็น เช่น โจ๊ก ไข่ตุ๋น โยเกิร์ต ช่วงสัปดาห์แรกกินอาหารนิ่มและเคี้ยวด้านตรงข้ามกับแผล หลีกเลี่ยงอาหารร้อนจัด แข็ง กรอบ และเผ็ดจัด ส่วนการทำงาน งานนั่งโต๊ะส่วนใหญ่กลับไปทำได้ในวันถัดไป หากทำหลายรากหรือปลูกกระดูกร่วมด้วยอาจพัก 2–3 วัน
ช่วงแรกหลังผ่าตัดเป็นช่วงที่แผลเหงือกกำลังปิดและรากเทียมเริ่มยึดกับกระดูก การเลือกอาหารและการพักให้เหมาะช่วยให้แผลหายดีและสบายขึ้น
กินอะไรได้ ในแต่ละช่วงหลังทำรากฟันเทียม
| ช่วงเวลา | อาหารที่เหมาะ | ข้อควรระวัง |
|---|---|---|
| ระหว่างยาชายังไม่หมด | ดื่มน้ำเปล่าได้ | ยังไม่ควรเคี้ยวอาหาร เพราะอาจกัดโดนแก้มหรือลิ้นโดยไม่รู้ตัว |
| วันแรก | โจ๊ก ข้าวต้มเละ ไข่ตุ๋น ซุปอุ่น ๆ โยเกิร์ต นม สมูทตี้ (ใช้ช้อน) | ไม่ร้อนจัด ไม่บ้วนน้ำแรง ๆ |
| วันที่ 2–7 | ข้าวสวยนิ่ม ปลานึ่ง เต้าหู้ ไข่เจียว มันบด ผักต้มนิ่ม ก๋วยเตี๋ยวเส้นเล็กน้ำไม่ร้อน | เคี้ยวด้านตรงข้ามกับแผล |
| สัปดาห์ที่ 2 จนถึงใส่ครอบฟัน | อาหารทั่วไปเกือบทั้งหมด | ไม่กัดของแข็งหรือเหนียวด้วยตำแหน่งรากเทียม |
| หลังใส่ครอบฟันถาวร | กินได้ใกล้เคียงฟันธรรมชาติ | เลี่ยงการกัดของแข็งมาก ๆ เช่น น้ำแข็ง กระดูก เหมือนฟันธรรมชาติ |
หากทำรากเทียมหลายตำแหน่ง ปลูกกระดูก ทำฟันเทียมแบบถอดได้ยึดรากเทียม (overdenture) หรือบูรณะทั้งปาก ควรกินอาหารอ่อนอย่างน้อย 2 สัปดาห์ หรือนานกว่านั้นตามที่ทันตแพทย์แนะนำเฉพาะเคส
อาหารที่ควรหลีกเลี่ยงในช่วงแรก
- อาหารและเครื่องดื่มร้อนจัด ในวันแรก อาจทำให้เลือดออกหรือบวมมากขึ้น
- อาหารแข็งหรือกรอบ เช่น ถั่ว ข้าวเกรียบ ขนมปังกรอบ กระดูกอ่อน
- อาหารเหนียว เช่น หมึก เนื้อติดเอ็น ตังเม
- อาหารเผ็ดจัดหรือเปรี้ยวจัด อาจระคายเคืองแผล
- อาหารเม็ดเล็ก เช่น งา เมล็ดพืช ที่อาจเข้าไปติดในแผล
- แอลกอฮอล์และบุหรี่ ทำให้แผลหายช้า และเพิ่มความเสี่ยงที่รากเทียมจะยึดกับกระดูกได้ไม่ดี
หลังทำรากฟันเทียม พักงานกี่วัน
| ลักษณะการรักษา | งานนั่งโต๊ะ | งานใช้แรง / ออกกำลังกายหนัก |
|---|---|---|
| รากเทียม 1 ตำแหน่ง ไม่ปลูกกระดูก | มักกลับไปทำได้วันถัดไป | เว้นประมาณ 2–3 วัน |
| หลายตำแหน่ง หรือปลูกกระดูก / ยกไซนัส | อาจพัก 2–3 วัน | เว้นนานขึ้นตามที่ทันตแพทย์แนะนำ |
ถ้าต้องพูดมาก ประชุม หรือพบลูกค้า อาจนัดผ่าตัดช่วงก่อนวันหยุด เพราะอาการบวมมักมากที่สุดในวันที่ 2–3 อ่านเพิ่มเรื่องอาการในแต่ละวันได้ที่ ทำรากฟันเทียมเจ็บไหม
ข้อควรปฏิบัติอื่น ๆ ในสัปดาห์แรก
- กินยาตามที่ทันตแพทย์สั่งให้ครบ
- ดื่มน้ำเปล่าให้เพียงพอ
- แปรงฟันซี่อื่นได้ตามปกติ บริเวณแผลทำความสะอาดตามวิธีที่ทันตแพทย์แนะนำ
- นอนหนุนหมอนสูงในคืนแรก ๆ
- ไม่ใช้ลิ้นหรือนิ้วแตะแผล และไม่ดึงริมฝีปากดูแผลบ่อย ๆ
- มาตรวจแผลตามนัด
อ่านวิธีดูแลแบบละเอียดได้ที่ คู่มือดูแลรากฟันเทียม และหากปลูกกระดูกร่วมด้วย อ่าน คู่มือดูแลหลังปลูกกระดูก/ยกไซนัส
อาการแบบไหนควรติดต่อคลินิก
- ปวดหรือบวมมากขึ้นหลังวันที่ 3 แทนที่จะดีขึ้น
- มีไข้ มีหนอง หรือมีกลิ่นผิดปกติ
- เลือดออกไม่หยุด
- รู้สึกว่ารากเทียมหรือชิ้นส่วนที่ต่ออยู่โยก
ดูข้อมูลการรักษาและราคาได้ที่ รากฟันเทียม · ยังไม่ได้ถอนฟัน อ่าน ถอนฟันแล้วรอนานแค่ไหน ถึงจะทำรากฟันเทียมได้
คำถามที่พบบ่อย
หลังทำรากฟันเทียมกินอะไรได้บ้าง
วันแรกกินอาหารเหลวหรืออาหารอ่อนที่อุ่นหรือเย็น เช่น โจ๊ก ไข่ตุ๋น โยเกิร์ต ซุปที่ไม่ร้อน ช่วงสัปดาห์แรกกินอาหารนิ่มที่ไม่ต้องเคี้ยวมาก และเคี้ยวด้านตรงข้ามกับแผล
หลังทำรากฟันเทียมกินข้าวได้เมื่อไหร่
กินได้หลังยาชาหมดฤทธิ์ เริ่มจากข้าวต้มหรือโจ๊ก แล้วค่อยเปลี่ยนเป็นข้าวสวยนิ่ม ๆ เมื่อรู้สึกสบายขึ้น โดยเคี้ยวด้านที่ไม่ได้ทำ
หลังทำรากฟันเทียมดื่มกาแฟได้ไหม
ในวันแรกควรหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มร้อน หากจะดื่มกาแฟควรรอให้อุ่นหรือดื่มแบบเย็น และไม่ควรดื่มแทนน้ำเปล่า
หลังทำรากฟันเทียมดื่มแอลกอฮอล์ได้ไหม
ควรงดอย่างน้อยในช่วงที่แผลยังไม่หายและระหว่างกินยาที่ทันตแพทย์สั่ง เพราะแอลกอฮอล์ทำให้แผลหายช้าและอาจมีผลกับยา
หลังทำรากฟันเทียมพักงานกี่วัน
งานนั่งโต๊ะหลายคนกลับไปทำได้ในวันถัดไป หากทำหลายรากหรือปลูกกระดูกร่วมด้วยอาจพัก 2–3 วัน งานที่ใช้แรงหรือออกกำลังกายหนักควรเว้นอย่างน้อย 2–3 วัน หรือตามที่ทันตแพทย์แนะนำ
เมื่อไหร่จะกลับมากินอาหารได้ตามปกติ
หลังแผลหายในช่วง 1–2 สัปดาห์จะกินได้หลากหลายขึ้น แต่ควรเลี่ยงการกัดของแข็งด้วยรากเทียมจนกว่าจะใส่ครอบฟันถาวร หลังใส่ครอบฟันแล้วใช้งานได้ใกล้เคียงฟันธรรมชาติ
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป การดูแลของแต่ละคนอาจแตกต่างกัน ควรปฏิบัติตามคำแนะนำของทันตแพทย์ที่ทำการรักษา
ปรึกษาเรื่องรากฟันเทียม: LINE @smileshine · โทร 091-881-7557 · Smile and Shine Dental Clinic พระราม 3 เปิดทุกวัน 10:30–18:30

