ถอนฟันแล้วรอนานแค่ไหน ถึงจะทำรากฟันเทียมได้?

คำตอบสั้น ๆ: ระยะเวลารอหลังถอนฟันขึ้นกับสภาพกระดูกและการติดเชื้อ บางกรณีฝังรากฟันเทียมได้ในวันเดียวกับที่ถอนฟัน บางกรณีรอให้แผลเหงือกหายประมาณ 1–2 เดือน และหากกระดูกบางหรือมีการติดเชื้อ มักรอประมาณ 3–6 เดือน ทันตแพทย์จะเลือกช่วงเวลาจาก CT Scan และสภาพในช่องปากของแต่ละคน

สิ่งที่สำคัญพอ ๆ กันคือไม่ควรปล่อยช่องว่างไว้นานเกินไป เพราะกระดูกจะค่อย ๆ ยุบตัวหลังถอนฟัน บทความนี้สรุปทางเลือกแต่ละแบบ ข้อดีข้อจำกัด และสิ่งที่ควรรู้ก่อนถอนฟัน

3 ช่วงเวลาที่ทำรากฟันเทียมได้หลังถอนฟัน

ช่วงเวลา	เหมาะกับกรณีไหน	ข้อควรรู้
ฝังทันทีในวันถอนฟัน	ไม่มีการติดเชื้อรุนแรง กระดูกรอบเบ้าฟันยังสมบูรณ์ รากเทียมยึดแน่นพอ	ผ่าตัดครั้งเดียว ลดระยะเวลารวม แต่ไม่ใช่ทุกเคสที่เหมาะ ส่วนใหญ่ยังต้องรอให้รากเทียมยึดกระดูกก่อนใส่ครอบฟัน
รอแผลเหงือกหาย ประมาณ 1–2 เดือน	มีการอักเสบเล็กน้อย หรือต้องการให้เหงือกปิดแผลก่อน	เหงือกหายดีแล้ว แต่กระดูกยังไม่ยุบตัวมาก
รอกระดูกหาย ประมาณ 3–6 เดือน	มีการติดเชื้อ ถุงหนอง หรือกระดูกรอบรากฟันละลายไปมาก	มักทำร่วมกับการปลูกกระดูกในเบ้าฟันหลังถอน เพื่อรักษาปริมาณกระดูกไว้

หลังฝังรากเทียมไม่ว่าจะแบบไหน โดยทั่วไปยังต้องรอให้รากเทียมยึดกับกระดูกอีกประมาณ 3–6 เดือน ก่อนทำครอบฟันถาวร

อะไรเป็นตัวกำหนดว่าต้องรอนานแค่ไหน

การติดเชื้อที่รากฟัน หากมีหนองหรือการอักเสบเรื้อรัง ทันตแพทย์มักให้แผลหายและการติดเชื้อสงบก่อน
ปริมาณและความหนาของกระดูก ประเมินจาก CT Scan 3 มิติ หากผนังกระดูกด้านนอกบางหรือหายไป อาจต้องปลูกกระดูก
ตำแหน่งฟัน ฟันกรามบนอยู่ใกล้โพรงไซนัส บางเคสต้องยกไซนัสร่วมด้วย ฟันหน้าต้องคำนึงเรื่องความสวยงามของเหงือกเป็นพิเศษ
สุขภาพโดยรวม เช่น เบาหวานที่ยังคุมไม่ได้ การสูบบุหรี่ หรือยาบางชนิด มีผลต่อการหายของแผล

ทำไมไม่ควรปล่อยช่องว่างไว้นานเกินไป

รากฟันช่วยกระตุ้นและรักษากระดูกขากรรไกรไว้ เมื่อถอนฟันออก กระดูกบริเวณนั้นจะค่อย ๆ ยุบตัวลงทั้งความสูงและความกว้าง โดยเปลี่ยนแปลงมากในช่วงหลายเดือนแรก นอกจากนี้

ฟันข้างเคียงอาจล้มเอียงเข้าหาช่องว่าง
ฟันคู่สบอาจยื่นลงมาในช่องว่าง ทำให้การสบฟันเปลี่ยน
เมื่อกลับมาทำรากเทียมภายหลัง อาจต้องปลูกกระดูกเพิ่ม ใช้เวลาและค่าใช้จ่ายมากขึ้น

หากถอนฟันไปนานแล้วก็ไม่ต้องกังวลเกินไป ส่วนใหญ่ยังทำรากฟันเทียมได้ เพียงอาจต้องมีขั้นตอนเตรียมกระดูกเพิ่ม

ถ้ารู้ว่าจะต้องถอนฟัน ควรทำอย่างไร

ปรึกษาเรื่องรากฟันเทียมก่อนถอน ถ้าวางแผนตั้งแต่แรก ทันตแพทย์จะถอนแบบถนอมกระดูกให้มากที่สุด และพิจารณาว่าฝังรากเทียมพร้อมกันได้ไหม
ถ่าย CT Scan เพื่อดูกระดูกรอบรากฟันและตำแหน่งเส้นประสาทหรือไซนัส
พิจารณาการปลูกกระดูกในเบ้าฟัน หากยังไม่ฝังรากเทียมทันที การใส่วัสดุทดแทนกระดูกในเบ้าฟันหลังถอนช่วยลดการยุบตัวของกระดูก
วางแผนฟันชั่วคราว โดยเฉพาะฟันหน้า เพื่อให้ใช้ชีวิตได้ตามปกติระหว่างรอ

อ่านเรื่องอาการหลังผ่าตัดได้ที่ ทำรากฟันเทียมเจ็บไหม และการดูแลหลังปลูกกระดูกที่ คู่มือดูแลหลังปลูกกระดูก/ยกไซนัส

ที่ Smile and Shine วางแผนอย่างไร

ทุกเคสเริ่มจากการตรวจและ CT Scan เพื่อเลือกช่วงเวลาที่เหมาะกับสภาพกระดูกของแต่ละคน ไม่ได้เลือกวิธีที่เร็วที่สุดเป็นหลัก แต่เลือกวิธีที่ให้ผลระยะยาวดีที่สุด ทันตแพทย์จะอธิบายลำดับขั้นตอน ระยะเวลารวม และค่าใช้จ่ายให้ทราบก่อนเริ่มทุกครั้ง

ดูข้อมูลการรักษาและราคาได้ที่ รากฟันเทียม · ฟันหายหลายซี่หรือต้องถอนหลายซี่ อ่าน ผู้สูงอายุมีโรคประจำตัว ทำรากฟันเทียมได้ไหม

คำถามที่พบบ่อย

ถอนฟันแล้วทำรากฟันเทียมได้เลยไหม

บางกรณีทำได้ในวันเดียวกับที่ถอนฟัน หากไม่มีการติดเชื้อรุนแรง กระดูกรอบเบ้าฟันยังสมบูรณ์ และรากเทียมยึดแน่นพอ ทันตแพทย์จะประเมินจาก CT Scan ก่อนถอน ถ้าไม่เหมาะ จะรอให้แผลหรือกระดูกหายก่อน

ถอนฟันแล้วต้องรอกี่เดือนถึงจะทำรากฟันเทียม

ขึ้นกับสภาพกระดูก หากกระดูกดีอาจทำได้ในวันถอนหรือหลังแผลเหงือกหายประมาณ 1–2 เดือน หากกระดูกบางหรือมีการติดเชื้อ มักรอประมาณ 3–6 เดือน และถ้าปลูกกระดูกในเบ้าฟันอาจรอ 4–6 เดือน

ถอนฟันทิ้งไว้นานแล้ว ยังทำรากฟันเทียมได้ไหม

ส่วนใหญ่ยังทำได้ แต่กระดูกบริเวณนั้นมักยุบตัวลง จึงอาจต้องปลูกกระดูกหรือยกไซนัสร่วมด้วย ซึ่งเพิ่มขั้นตอน ระยะเวลา และค่าใช้จ่าย

ทำไมไม่ควรรอนานเกินไปหลังถอนฟัน

หลังถอนฟัน กระดูกบริเวณเบ้าฟันจะค่อย ๆ ยุบตัว โดยเปลี่ยนแปลงมากในช่วงหลายเดือนแรก ฟันข้างเคียงอาจล้มเข้าหาช่องว่าง และฟันคู่สบอาจยื่นลงมา ทำให้การทำรากเทียมภายหลังยากขึ้น

ระหว่างรอทำรากฟันเทียม มีฟันใส่ไหม

ทันตแพทย์มักทำฟันปลอมชั่วคราวให้ใส่ระหว่างรอ โดยเฉพาะฟันหน้า เพื่อความสวยงามและการใช้งาน ฟันชั่วคราวต้องไม่กดลงบนแผลหรือรากเทียม

ถอนฟันพร้อมทำรากฟันเทียมเจ็บกว่าไหม

อาจรู้สึกมากกว่าการฝังรากเทียมอย่างเดียวเล็กน้อย เพราะมีแผลถอนฟันด้วย แต่ข้อดีคือผ่าตัดครั้งเดียว ทำภายใต้ยาชาเฉพาะที่ และควบคุมอาการได้ด้วยยาที่ทันตแพทย์สั่ง

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ระยะเวลาและวิธีการรักษาของแต่ละคนแตกต่างกัน ควรรับการตรวจและวางแผนกับทันตแพทย์

ปรึกษาเรื่องรากฟันเทียม: LINE @smileshine · โทร 091-881-7557 · Smile and Shine Dental Clinic พระราม 3 เปิดทุกวัน 10:30–18:30

สาระน่ารู้